Το τηλέφωνό σου χτυπά στη μέση της δουλειάς. Άγνωστος αριθμός. Απαντάς και ακούς «Καλημέρα, είμαι η Μαρία από την εταιρεία Χ, θέλω να σας ενημερώσω για μια αποκλειστική προσφορά...». Το έχεις ζήσει. Και μάλλον περισσότερες φορές από όσες θα ήθελες. Το πρόβλημα δεν είναι ότι υπάρχουν αυτές οι εταιρείες - είναι ότι τις πληρώνεις εσύ για τον χρόνο που σου κλέβουν, χωρίς να έχεις δώσει καμία άδεια.
Τι λέει ο νόμος για τις κλήσεις telemarketing
Στην Ελλάδα, η εμπορική επικοινωνία μέσω τηλεφώνου ρυθμίζεται από τον Ν. 3471/2006 «για την προστασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και την ιδιωτική ζωή στον τομέα ηλεκτρονικών επικοινωνιών». Σύμφωνα με αυτόν, οποιαδήποτε εταιρεία θέλει να σε καλέσει για εμπορικούς σκοπούς χρειάζεται τη ρητή συγκατάθεσή σου - εκτός αν ήδη είσαι πελάτης της και η κλήση αφορά παρόμοιο προϊόν ή υπηρεσία.
Το ΓΚΠΔ (Γενικός Κανονισμός Προστασίας Δεδομένων) ενισχύει αυτά τα δικαιώματα. Σου δίνει το δικαίωμα εναντίωσης στην επεξεργασία των δεδομένων σου για σκοπούς άμεσης εμπορικής προώθησης - και η εταιρεία οφείλει να σεβαστεί αυτή την εναντίωση αμέσως, χωρίς συζήτηση. Δεν σου χρειάζεται αιτιολογία.
Βήμα-βήμα: πώς να σταματήσεις τις κλήσεις
- Πες «δεν θέλω να με ξαναπαρείτε» κατά τη διάρκεια της κλήσης - Αυτό αρκεί νομικά. Η εταιρεία οφείλει να καταγράψει το αίτημά σου και να σε αφαιρέσει από τη λίστα αμέσως. Κράτα ημερομηνία και ώρα της κλήσης.
- Στείλε γραπτό αίτημα εναντίωσης - Email στο τμήμα εξυπηρέτησης της εταιρείας με αντικείμενο «Εναντίωση στην επεξεργασία δεδομένων - άρθρο 21 ΓΚΠΔ». Ζήτα επιβεβαίωση παραλαβής. Αυτό σου δίνει αποδεικτικό.
- Αν δεν σταματήσουν μέσα σε 30 ημέρες, κατάγγειλε στην ΑΠΔΠΧ - Η Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα (dpa.gr) δέχεται καταγγελίες ηλεκτρονικά. Η παραβίαση του ΓΚΠΔ μπορεί να επιφέρει πρόστιμο έως 20 εκατ. ευρώ ή 4% του παγκόσμιου κύκλου εργασιών.
- Κατάγγειλε επίσης στην ΕΕΤΤ - Η Εθνική Επιτροπή Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων (eett.gr) εποπτεύει τις εμπορικές τηλεπικοινωνίες και δέχεται καταγγελίες για ενοχλητικές κλήσεις.
- Κατάγγειλε στον Συνήγορο του Καταναλωτή - Αν πρόκειται για κλήσεις τηλεπωλήσεων (π.χ. ασφαλιστικές, τηλεφωνικές εταιρείες), ο Συνήγορος Καταναλωτή (synigoroskatanaloti.gr) μπορεί να διαμεσολαβήσει.
Το «Μητρώο Εναντίωσης» - τι είναι και τι δεν είναι
Στην Ελλάδα δεν υπάρχει εθνικό μητρώο τύπου «Robinson List» όπως στην Αγγλία ή στην Πολωνία - δηλαδή κεντρική λίστα αριθμών στους οποίους απαγορεύεται η κλήση για telemarketing. Κάθε εταιρεία οφείλει να διαχειρίζεται τη δική της λίστα εναντίωσης.
Αυτό σημαίνει ότι ακόμα και αν σε αφαιρέσει μια εταιρεία, μια άλλη μπορεί να σε καλέσει αν αγόρασε βάση δεδομένων με τον αριθμό σου. Σε αυτή την περίπτωση, η πηγή του αριθμού είναι συχνά παράνομη από μόνη της - μια κατηγορία στην οποία μπορεί να εμπλακεί και ο πάροχος της βάσης.
Αριθμοί που ΔΕΝ πρέπει να ανησυχείς - και αριθμοί που πρέπει
Δεν είναι όλες οι ανεπιθύμητες κλήσεις ίδιες. Υπάρχει διαφορά ανάμεσα σε νόμιμο (αν και ενοχλητικό) telemarketing και σε απάτη που μεταμφιέζεται ως εμπορική κλήση.
- Νόμιμο telemarketing - Η εταιρεία αναφέρει το όνομά της, ποιον εκπροσωπεί και γιατί καλεί. Σταματά αν ζητήσεις να σε αφαιρέσουν.
- Ύποπτο telemarketing - Ο εκπρόσωπος αρνείται να πει για ποια εταιρεία μιλά, ή ο αριθμός εμφανίζεται ως «Αριθμός απόκρυψης» ή εξωτερικός.
- Απάτη που μεταμφιέζεται ως telemarketing - Σου λένε ότι κέρδισες κάτι, ότι ο λογαριασμός σου έχει πρόβλημα, ή σε ζητούν αριθμούς καρτών «για επιβεβαίωση». Δεν είναι telemarketing - είναι εγκληματική απάτη.
Για ηλικιωμένους συγγενείς σου που δέχονται τακτικές ανεπιθύμητες κλήσεις, το θέμα είναι ακόμα πιο σοβαρό. Δες πώς λειτουργούν οι τηλεφωνικές απάτες που στοχεύουν ηλικιωμένους για να τους προστατέψεις.
Πώς βρέθηκε ο αριθμός σου σε λίστες telemarketing
Δεν το έδωσες εσύ ο ίδιος; Αυτό είναι μια κοινή παρανόηση. Ο αριθμός σου μπορεί να βρέθηκε σε λίστες από:
- Εγγραφές σε ιστοσελίδες που πούλησαν τα δεδομένα σου σε τρίτους - συνήθης πρακτική σε κουπόνια, διαγωνισμούς και δωρεάν υπηρεσίες
- Κοινωνικά δίκτυα με δημόσιο αριθμό τηλεφώνου
- Παλαιές αγορές online όπου συμφώνησες σε «επικοινωνία από συνεργάτες» χωρίς να το προσέξεις
- Διαρροές δεδομένων από εταιρείες που είχαν τον αριθμό σου
- Αγορές βάσεων δεδομένων σε γκρι ή παράνομη αγορά
Για αριθμούς 090x που σε χρεώνουν premium ακόμα και αν εσύ καλείς, διάβασε πώς λειτουργούν οι αριθμοί premium 090 στην Ελλάδα - και πώς αποφεύγεις τις παγίδες χρέωσης.
Συχνές ερωτήσεις
Μπορώ να ζητήσω αποζημίωση από εταιρεία που με ξαναπήρε μετά το αίτημα εναντίωσης;
Ναι. Αν έχεις γραπτό αποδεικτικό ότι αιτήθηκες αφαίρεση και η εταιρεία συνέχισε τις κλήσεις, μπορείς να υποβάλεις καταγγελία στην ΑΠΔΠΧ ζητώντας επιβολή προστίμου. Για αστική αποζημίωση θα χρειαστείς δικηγόρο, αλλά τα πρόστιμα που επιβάλλει η ΑΠΔΠΧ μπορεί να είναι σημαντικά.
Αν έχω δώσει ρητή άδεια σε μια εταιρεία, μπορώ να την αναιρέσω;
Απολύτως. Η συγκατάθεσή σου είναι ανακλητή οποιαδήποτε στιγμή χωρίς αιτιολογία, βάσει άρθρου 7 ΓΚΠΔ. Ενημέρωσε γραπτά την εταιρεία. Η ανάκληση ισχύει για μελλοντικές κλήσεις - δεν αναιρεί παρελθοντικές.
Τι γίνεται με κλήσεις από ασφαλιστικές εταιρείες ή τράπεζες με τις οποίες δεν συνεργάζομαι;
Αν δεν είσαι πελάτης τους και δεν έχεις δώσει άδεια, η κλήση είναι παράνομη. Ζήτα αμέσως το όνομα της εταιρείας, καταγγείλε στην ΑΠΔΠΧ. Αν λένε ότι αγόρασαν τα δεδομένα σου από τρίτη πηγή, η ίδια η αγορά της βάσης είναι πιθανώς παράνομη και πρέπει να το αναφέρεις.
Υπάρχει τρόπος να μαθαίνω ποιος πούλησε τον αριθμό μου;
Μπορείς να ζητήσεις από την εταιρεία που σε καλεί να σου αποκαλύψει την πηγή κτήσης του αριθμού σου - αυτό είναι δικαίωμά σου βάσει άρθρου 15 ΓΚΠΔ (δικαίωμα πρόσβασης). Η εταιρεία οφείλει να απαντήσει εντός 30 ημερών. Αν αρνηθεί, καταγγείλε στην ΑΠΔΠΧ.