Πώς να καταγγείλεις τηλεφωνική απάτη στη Δίωξη Ηλεκτρονικού Εγκλήματος

Έπεσες θύμα τηλεφωνικής απάτης. Έδωσες κωδικούς τράπεζας, μετέφερες χρήματα ή αναγνωρίζεις ότι το νούμερο που σε πήρε ήταν παραποιημένο. Πού πας;

Στην Ελλάδα ο επίσημος φορέας που χειρίζεται κυβερνοεγκλήματα και τηλεφωνικές απάτες με ψηφιακή διάσταση είναι η Διεύθυνση Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος (cybercrimeunit.gov.gr) - τμήμα της Ελληνικής Αστυνομίας. Αυτός ο οδηγός σου δείχνει βήμα-βήμα πώς να την προσεγγίσεις.

Τα τρία επίσημα κανάλια καταγγελίας

Τηλεφωνική γραμμή 11188 - πότε καλείς και τι ακολουθεί

Ο αριθμός 11188 είναι η γραμμή καταγγελιών της Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος. Λειτουργεί όλο το 24ωρο, 7 ημέρες τη βδομάδα. Είναι δωρεάν από κινητό και σταθερό.

Πότε είναι η σωστή πρώτη κίνηση:

• Μόλις συνέβη η απάτη, μέσα στις πρώτες 1-2 ώρες
• Αν έχεις δει ότι κινήθηκαν χρήματα από τραπεζικό λογαριασμό
• Αν δεν είσαι σίγουρος τι ακριβώς συμβαίνει και θες καθοδήγηση
• Αν πρέπει να μάθεις ποια συγκεκριμένα τμήματα να ενημερώσεις στην τράπεζα ή στον πάροχο

Στο 11188 θα σε καθοδηγήσουν προφορικά. Συνήθως θα σου ζητήσουν να ακολουθήσει και γραπτή κατάθεση είτε με email είτε σε αστυνομικό τμήμα.

Email στο cyberalert@cybercrimeunit.gov.gr

Το επίσημο email είναι cyberalert@cybercrimeunit.gov.gr. Είναι η επιλογή που σου δίνει χρόνο να συγκεντρώσεις τα στοιχεία και να τα στείλεις οργανωμένα.

Τι να συμπεριλάβεις στο email:

1. Πλήρη ονοματεπώνυμο, ΑΦΜ ή ΑΔΤ, τηλέφωνο επικοινωνίας
2. Σύντομη περιγραφή του περιστατικού σε χρονολογική σειρά - ποιος, πότε, πώς, τι
3. Αριθμό από τον οποίο σε κάλεσαν ή τον ψεύτικο αριθμό αποστολέα SMS
4. Συγκεκριμένα ποσά που μεταφέρθηκαν, IBAN παραλήπτη, ώρα συναλλαγής
5. Screenshots από SMS, ψεύτικους ιστότοπους, μεταφορές χρημάτων
6. Αν έχει γίνει επικοινωνία με την τράπεζα ή τον πάροχο - αναφορά αριθμού κλήσης

Η αναφορά μέσω email δεν αντικαθιστά την επίσημη κατάθεση μήνυσης. Είναι όμως πολύτιμη γιατί καταχωρείται στη βάση της Δίωξης και βοηθά στη διασταύρωση με άλλες παρόμοιες αναφορές. Αν είσαι ένας από δεκάδες θύματα της ίδιας καμπάνιας, η συνολική εικόνα ενισχύει την έρευνα.

Φυσική κατάθεση μήνυσης

Για επίσημη ποινική δίωξη χρειάζεται κατάθεση μήνυσης. Πας:

• Σε οποιοδήποτε αστυνομικό τμήμα της γειτονιάς σου, ή
• Στα γραφεία της Διεύθυνσης Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος στην Αθήνα (Λ. Αλεξάνδρας 173) ή στη Θεσσαλονίκη (Μοναστηρίου 326)

Παίρνεις μαζί σου:

• Ταυτότητα ή διαβατήριο
• Εκτύπωση όλων των screenshots, SMS, emails σχετικών με την υπόθεση
• Αντίγραφα τραπεζικών συναλλαγών
• Τυχόν αλληλογραφία με τον πάροχο τηλεπικοινωνιών
• Τα 100 ευρώ του παράβολου, αν θέλεις να γίνει αυτεπάγγελτη δίωξη (συνήθως ΔΕΝ απαιτείται για τις περισσότερες απάτες)

Η μήνυση καταχωρείται και αποκτάς αριθμό βιβλίου αδικημάτων. Από εκεί ξεκινά η ποινική διαδικασία.

Τι κάνει η Δίωξη με την καταγγελία σου

Ανάλογα με τη φύση της απάτης, οι ενέργειες περιλαμβάνουν:

• Διασταύρωση με άλλες αναφορές για να εντοπιστούν οργανωμένες καμπάνιες
• Επικοινωνία με τραπεζικά ιδρύματα για παγωμα ή ανίχνευση μεταφορών
• Συντονισμός με Europol για διασυνοριακές υποθέσεις
• Αίτημα προς παρόχους τηλεπικοινωνιών για στοιχεία IP, ταυτοποίηση αριθμού κάρτας SIM
• Παραπομπή σε Εισαγγελία αν συγκεντρωθούν στοιχεία ταυτοποίησης δράστη

Πρέπει να ξέρεις: η ανίχνευση τηλεφωνικών απατών είναι δύσκολη. Πολλοί δράστες λειτουργούν από το εξωτερικό, χρησιμοποιούν VPN, μη καταγεγραμμένες κάρτες SIM, κρυπτονομίσματα. Δεν κάθε καταγγελία οδηγεί σε ταυτοποίηση. Αξίζει όμως πάντα να καταγγείλεις - τόσο για τα δικά σου δικαιώματα (ασφαλιστική αποζημίωση, διεκδικήσεις από τράπεζα) όσο και για να χτίσει η Δίωξη τη συνολική εικόνα.

Παράλληλες ενέργειες - τι άλλο πρέπει να κάνεις

Η καταγγελία στη Δίωξη είναι ένα από πολλά βήματα. Ταυτόχρονα:

1. Επικοινώνησε με την τράπεζά σου άμεσα για να μπλοκάρει κάρτες και να διερευνήσει αμφισβητούμενες συναλλαγές. Όλες οι ελληνικές τράπεζες έχουν 24ωρες γραμμές fraud (Πειραιώς, Eurobank, Alpha, Εθνική).
2. Επικοινώνησε με τον πάροχο κινητής αν υπάρχει υποψία SIM swap. Δες λεπτομέρειες στον οδηγό μας SIM Swap και κλοπή τραπεζικού λογαριασμού.
3. Άλλαξε όλους τους κωδικούς σε υπηρεσίες που χρησιμοποιούν τον τηλεφωνικό σου αριθμό για 2FA
4. Καταγγελία στην ΑΠΔΠΧ (dpa.gr) αν υπήρξε διαρροή προσωπικών δεδομένων
5. Αν έχεις χρεωθεί από spoofing ή premium αριθμούς, καταγγελία και στην ΕΕΤΤ (eett.gr)

Ολόκληρο checklist βρίσκεις στον οδηγό τι κάνω αν έδωσα στοιχεία σε απατεώνα.

Πώς ενισχύεις την καταγγελία σου

• Καταγραφή κλήσης - αν στην Ελλάδα ηχογραφείς ιδιωτικά συνομιλία στην οποία συμμετέχεις, είναι νομικά αποδεκτή ως αποδεικτικό στοιχείο σε ποινική διαδικασία (όχι όμως ηχογράφηση τρίτων χωρίς γνώση τους)
• Screenshots πριν φύγουν τα μηνύματα - μερικά SMS smishing «αυτοκαταστρέφονται» ή ο σύνδεσμος καταργείται γρήγορα. Κάνε screenshot αμέσως.
• Πλήρης αριθμός IBAN παραλήπτη και ονοματεπώνυμο όπως εμφανίζεται στην τραπεζική σου εφαρμογή
• Χρονικό - σημείωσε όλες τις ώρες με ακρίβεια λεπτών (τράπεζα, αποστολή SMS, πάτημα συνδέσμου, κλήση που έλαβες)

Συχνές ερωτήσεις

Είναι δωρεάν η καταγγελία;

Ναι. Η αναφορά μέσω 11188 ή email είναι 100% δωρεάν. Η κατάθεση μήνυσης σε αστυνομικό τμήμα είναι επίσης δωρεάν για τα ποινικά αδικήματα της απάτης. Παράβολο μπορεί να ζητηθεί μόνο σε ορισμένα ιδιωτικά αδικήματα.

Πόσο γρήγορα να καταγγείλω;

Όσο πιο γρήγορα τόσο καλύτερα. Στις πρώτες ώρες υπάρχει ακόμη πιθανότητα να σταματηθούν τραπεζικές μεταφορές ή να ταυτοποιηθούν IP από logs που έχουν περιορισμένη διάρκεια ζωής. Μετά από εβδομάδες, η ανίχνευση γίνεται πολύ δυσκολότερη.

Μπορώ να καταγγείλω ανώνυμα;

Στο 11188 μπορείς να δώσεις πληροφορία ανώνυμα για ύποπτο αριθμό ή τακτική. Όμως αν θες να ασκηθεί ποινική δίωξη ή να σου επιστραφούν χρήματα, χρειάζεσαι επώνυμη μήνυση.

Τι κάνω αν είμαι αλλοδαπός χωρίς ΑΦΜ;

Καταγγελία είναι δυνατή με διαβατήριο. Δεν χρειάζεσαι ΑΦΜ για κατάθεση μήνυσης για απάτη. Στο email αναφέρεις διαβατήριο αντί ΑΦΜ.

Πρέπει να ξέρω τον πραγματικό δράστη;

Όχι. Η καταγγελία γίνεται «κατά αγνώστων» και είναι έργο της Δίωξης να ταυτοποιήσει τον δράστη. Σου ζητείται μόνο να δώσεις όσα στοιχεία ξέρεις - αριθμό κλήσης, IBAN παραλήπτη, ψεύτικο όνομα που χρησιμοποίησε ο απατεώνας.

Τι κάνω αν η απάτη ήρθε από το εξωτερικό;

Καταγγέλλεις κανονικά στη Δίωξη. Αυτή έχει συμφωνίες συνεργασίας με Europol, Interpol και αντίστοιχες υπηρεσίες άλλων χωρών της ΕΕ. Διεθνείς υποθέσεις απαιτούν χρόνο, αλλά διώκονται.