Έκλεισες το τηλέφωνο και κάτι δεν πήγε καλά μέσα σου. Μπορεί να πάτησες έναν σύνδεσμο που δεν έπρεπε. Μπορεί να δώσατε τον κωδικό της τράπεζάς σου σε κάποιον που «ακούστηκε αξιόπιστος». Μπορεί ακόμα να μεταφέρατε χρήματα πριν καταλάβετε. Ό,τι και να συνέβη, αυτό που κάνεις τα επόμενα λεπτά καθορίζει πόση ζημιά θα υποστείς.
Πρώτα: τι ακριβώς έδωσες;
Η σοβαρότητα της κατάστασης εξαρτάται άμεσα από το τι δόθηκε. Κατηγοριοποίησε ανάλογα:
| Τι έδωσες | Άμεση ενέργεια | Επείγον; |
|---|---|---|
| Αριθμός κάρτας / CVC | Ακύρωση κάρτας αμέσως | ΤΩΡΑ |
| Κωδικός web banking / PIN | Αλλαγή κωδικού + παγωμένος λογαριασμός | ΤΩΡΑ |
| Κωδικός SMS (OTP) | Κάλεσε τράπεζα - ίσως υπάρχει εκκρεμής συναλλαγή | ΤΩΡΑ |
| ΑΜΚΑ / ΑΔΤ | Κατάγγελια ΑΠΔΠΧ, παρακολούθηση πιστοληπτικής ικανότητας | Εντός 24 ωρών |
| ΑΦΜ + IBAN | Ενημέρωση τράπεζας, ΑΑΔΕ, ΑΠΔΠΧ | Εντός 24 ωρών |
| Μεταφορά χρημάτων | Κάλεσε τράπεζα για ανάκληση + κατάθεση μήνυσης | ΤΩΡΑ |
| Εγκατάσταση εφαρμογής | Απεγκατάσταση + antivirus scan + αλλαγή κωδικών | Εντός 1 ώρας |
| Πάτησες σύνδεσμο χωρίς εισαγωγή δεδομένων | Antivirus scan | Εντός λίγων ωρών |
Βήμα 1: Ασφάλισε αμέσως τον τραπεζικό λογαριασμό
Αν υπάρχει οποιοσδήποτε κίνδυνος για τον τραπεζικό λογαριασμό, αυτό είναι η πρώτη προτεραιότητα. Δεν θα σε κρίνει κανείς που «έπεσες» - κάλεσε αμέσως:
- Τράπεζα Πειραιώς - 210 32 88 000
- Alpha Bank - 210 326 0000
- Εθνική Τράπεζα - 210 484 4484
- Eurobank - 210 95 55 000
- Attica Bank - 210 366 9000
Πες: «Πιστεύω ότι πέσαμε θύμα τηλεφωνικής απάτης. Χρειάζομαι άμεσο παγωμένο λογαριασμό και ακύρωση κάρτας.» Η τράπεζα μπορεί να αναστείλει εκκρεμείς συναλλαγές αν δράσεις γρήγορα.
Βήμα 2: Κατάγγελια στη Δίωξη Ηλεκτρονικού Εγκλήματος
Η Δίωξη Ηλεκτρονικού Εγκλήματος είναι ο αρμόδιος φορέας για τηλεφωνικές απάτες στην Ελλάδα. Έχεις τρεις τρόπους επικοινωνίας:
- Τηλέφωνο - Γραμμή καταγγελιών 11188 (24 ώρες, 7 ημέρες)
- Ηλεκτρονικά - Φόρμα στο cybercrimeunit.gov.gr → «Υποβολή καταγγελίας»
- Αυτοπροσώπως - Σε οποιοδήποτε τμήμα αστυνομίας για κατάθεση έγκλησης
Τι να έχεις έτοιμο: τον αριθμό από τον οποίο σε κάλεσαν, ώρα και ημερομηνία κλήσης, τι ακριβώς είπαν, τι έδωσες, ποιο ποσό μεταφέρθηκε αν υπάρχει. Όλες αυτές οι πληροφορίες βοηθούν την έρευνα.
Βήμα 3: Κατάγγελια στην ΑΠΔΠΧ αν δόθηκαν προσωπικά δεδομένα
Αν έδωσες ΑΜΚΑ, ΑΔΤ, ΑΦΜ ή άλλα προσωπικά δεδομένα, κατάγγειλε στην Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα (dpa.gr). Αυτό δημιουργεί επίσημη καταγραφή που μπορεί να χρησιμεύσει αν τα δεδομένα σου χρησιμοποιηθούν μελλοντικά για απάτη ταυτότητας.
Βήμα 4: Άλλαξε κωδικούς - με τη σωστή σειρά
Αν δόθηκαν κωδικοί πρόσβασης, η αλλαγή πρέπει να γίνει στη σωστή σειρά:
- Email πρώτα - Γιατί το email χρησιμοποιείται για ανάκτηση κωδικών παντού
- Τραπεζικοί κωδικοί - Αφού έχει παγωθεί ο λογαριασμός
- Κοινωνικά δίκτυα - Facebook, Instagram, που μπορεί να χρησιμοποιηθούν για phishing φίλων σου
- Λοιποί λογαριασμοί - E-shop, subscription services κλπ.
Αν χρησιμοποιούσες τον ίδιο κωδικό παντού, άλλαξε τους όλους. Ξεκίνα χρησιμοποιώντας password manager από εδώ και πέρα.
Βήμα 5: Παρακολούθηση για μελλοντικές απόπειρες
Μόλις πέσεις θύμα μιας απάτης, τα στοιχεία σου είναι πλέον σε κύκλωση. Τα επόμενα εβδομάδες και μήνες να περιμένεις:
- Νέες κλήσεις από «τράπεζα» ή «αρχές» που αναφέρονται στην «υπόθεσή σου»
- Ψεύτικα email ή SMS που λένε ότι μπορούν να «βοηθήσουν να ανακτήσεις χρήματα» - αυτό είναι άλλη απάτη (recovery scam)
- Απόπειρες SIM Swap αν δόθηκε ΑΜΚΑ ή ΑΔΤ - ενημέρωσε τον πάροχό σου να βάλει PIN στον λογαριασμό
Αν ανησυχείς για SIM Swap, διάβασε αναλυτικά για την επίθεση SIM Swap και πώς κλέβουν τραπεζικό λογαριασμό για να ξέρεις ακριβώς τι να παρακολουθείς.
Αν μεταφέρθηκαν χρήματα: η χρονική πίεση
Αν η συναλλαγή έγινε μέσω τραπεζικής μεταφοράς, τα πρώτα λεπτά είναι κρίσιμα. Μόλις η μεταφορά «εκκαθαριστεί» (settled), η ανάκληση γίνεται σχεδόν αδύνατη. Οι τράπεζες μπορούν να εμποδίσουν εκκρεμείς συναλλαγές αν ειδοποιηθούν εγκαίρως.
Αν ο λογαριασμός αποδοχής ήταν σε ελληνική τράπεζα, η ίδια η τράπεζά σου μπορεί να επικοινωνήσει με την τράπεζα παραλήπτη. Αν ήταν εξωτερικό, η διαδικασία είναι πολύπλοκη αλλά όχι αδύνατη με νομική βοήθεια.
Αν ήταν απάτη vishing με κλωνισμένη φωνή
Αν πιστεύεις ότι η κλήση χρησιμοποίησε AI κλωνισμένη φωνή συγγενή σου, αυτό αποτελεί επιπλέον αδίκημα. Κατάθεσε μήνυση αναφέροντας ρητά την υποψία χρήσης AI. Μάθε περισσότερα για το πώς λειτουργεί το vishing και ο κλωνισμός φωνής με AI.
Συχνές ερωτήσεις
Πόσο χρόνο έχω για να αναφέρω στην τράπεζα;
Για ανάκληση συναλλαγής: λεπτά έως ώρες. Για επίσημη καταγγελία: βάσει Ν. 4537/2018 που ενσωματώνει την PSD2, έχεις γενικά 13 μήνες για να αναφέρεις μη εξουσιοδοτημένη συναλλαγή. Αλλά μη περιμένεις - κάθε ώρα μειώνει τις πιθανότητες.
Θα με καλύψει η τράπεζα αν μεταφέρω χρήματα με εξαπάτηση;
Εξαρτάται. Αν εσύ ο ίδιος ξεκίνησες τη μεταφορά (push payment), η τράπεζα συνήθως δεν έχει νομική υποχρέωση αποζημίωσης. Αν η συναλλαγή έγινε χωρίς την εξουσιοδότησή σου (π.χ. μετά από SIM Swap), υπάρχουν ισχυρότερα δικαιώματα αποζημίωσης.
Τι γίνεται αν ο απατεώνας ήταν εκτός Ελλάδας;
Καταγγέλλεις κανονικά στη Δίωξη - έχει διεθνείς συνεργασίες μέσω Europol και Interpol. Για οικονομικές αξιώσεις εκτός ΕΕ, η επίλυση είναι δυσκολότερη αλλά η καταγγελία εξακολουθεί να αξίζει γιατί βοηθά να αποκλειστούν αριθμοί και να ανιχνευτούν οργανώσεις.
Πρέπει να ενημερώσω και τους φίλους / οικογένειά μου;
Ναι, αν έδωσες ονόματα, αριθμούς ή δεδομένα που αφορούν κι αυτούς. Οι απατεώνες μπορεί να τους χρησιμοποιήσουν ως επόμενους στόχους, αναφέροντας ότι «σε γνωρίζουν» για να χτίσουν εμπιστοσύνη.